धारा छन्, पानी आउँदैन

दोलखा — खानेपानी योजना निर्माण थालिएको १५ वर्ष बित्यो । टोलटोलमा बनाइएका धारामा अझै पानी झरेको छैन । निर्माण सकिएका २ वटा ट्यांकी खण्डहर बनेका छन् । स्थानीय भने घण्टौं हिँडेर पानी लिन जानुपर्ने बाध्यतामा छन् ।

२०६४ सालमा सर्भे भएर मेलुङ गाउँपालिका–१ घ्याङखोलामा दियालेखर्क खानेपानी योजना निर्माण थालिएको हो । कुल लागत एक करोड ३४ लाख ७२ हजार रुपैयाँ अनुमान गरिएकोमा हालसम्म ७१ लाख खर्च भइसकेको छ । बर्सेनि मर्मतका नाममा रकम विनियोजन पनि भइरहेकै छ । चालु आवमा पनि उक्त शीर्षकमा १० लाख रुपैयाँ वाग्मती प्रदेश सरकारले पठाएको थियो ।

तर, अहिलेसम्म न पाइप गाडिएको छ, न ट्यांकी नै कामलाग्ने अवस्थामा छन् । छरछरे खोलाको मुहानबाट पानी ल्याई ५ सय घरधुरीका ३ हजारभन्दा बढी स्थानीय लाभान्वित हुनेगरी तयार योजना लथालिंग बनेको हो । कागजमा ७१ लाख खर्च भइसकेको जनाइए पनि त्यसअनुसारको काम नदेखिएको स्थानीय बताउँछन् ।

‘उ बेलामा टोलमै खानेपानी आउने भयो भनेर खुसी लागेको थियो,’ स्थानीय चेतबहादुर विकले भने, ‘तर यत्रो वर्ष आशमै बित्यो । पाइप पनि आएको सुनेको हो तर कता छ थाहा भएन । टाँठाबाठाको घरमा पुग्यो होला ।’ उनले रकम अनियमितता भएको आरोपसमेत लगाए ।

२०४८ सालमा सोही मुहानबाट पानी ल्याएर वितरण गरिएको छरछरे खानेपानी योजनाका संरचना, पाइप र ट्यांकी अझै छन् । उक्त योजनाको इन्टेक र पाइप फेरबदल गर्न भन्दै अर्को नाममा योजना बनाएर उपभोक्ता समिति बनाइएको थियो । जसलाई दियालेखर्क खानेपानी योजना उपभोक्ता समिति भनियो । २०६४ सालमा सर्भे गर्दा उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष छत्रबहादुर कार्की थिए । योजनामा रकम परेपछि उनलाई समितिबाट निकालियो । ‘सुरुमा ४०/४२ लाख रुपैयाँ आएको थाहा छ,’ उनले भने, ‘तर त्यो रकमले के गरे पत्तो छैन । काम गर्ने बेला नेतृत्वमा नरहेकाले मलाई जानकारी छैन ।’ टोलटोलमा बनेका धारा पनि गैरसरकारी संस्थाले बनाएका उनले दाबी गरे । ती धाराबाट पनि पानी झरेको छैन ।

२०७५ सालमा १८ वटा धारा बनेकोमा प्लान इन्टरनेसनलले ९ वटा बनाइदिएको थियो । धारासम्म आउने पाइप भने गाडिएको छैन । उक्त संस्थाले पाइप पनि वितरण गरेको बताउँछन् स्थानीय । तर, प्राविधिकको मिलेमतोमा प्लानले गरेको कामलाई योजनामार्फत नै भएको बिल बनाएर अनियमिता भएको एक स्थानीयले दाबी गरे । यो योजनाको उपभोक्ता समिति पनि ९ वर्षदेखि एउटै छ । तर, समितिले हालसम्म कति रकम आयो र कति खर्च भयो भन्ने सार्वजनिक गरेको छैन ।

विगतमा बनाएका संरचना बाढीले बगाएका कारण अहिले ट्यांकी र १० धारा बनाइरहेको उपभोक्ता समितिका कोषाध्यक्ष हरिबहादुर पाण्डेले बताए । विगतको समितिले ५०/५५ लाख रुपैयाँ खर्च गरे पनि संरचना काम नलाग्ने भएकाले अहिले नयाँ संरचना बनाउनुपर्ने भएको उनको भनाइ छ । प्रदेश सरकारबाट आएको १० लाखबाट मुहानमा इन्टेक निर्माण गर्न लागिए पनि वर्षाले प्रभावित बनेको उनको भनाइ छ । ‘अहिले इन्टेक र ट्यांकी निर्माण गर्न लागिरहेका थियौं, पानी परेर समस्या भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘अहिलेसम्म ४ किमि पाइप गाडिएको छ ।’

खानेपानी तथा सरसफाइ डिभिजन कार्यालय रामेछापका प्रमुख हुपेन्द्रराज जोशीले अन्तिम चरणमा पाइप खोलाले बगाएपछि योजना अलपत्र परेको दाबी गरे । ‘गत वर्ष अन्तिममा काम गर्ने भनेर आएपछि हामीले रोक्यौं,’ उनले भने, ‘यो वर्ष इन्टेक बनाउने काम भइरहेको छ, कति बन्यो प्राविधिकलाई थाहा होला ।’

86

प्रतिक्रिया

खबर सबै

मृत्यु भएका मतदाताको विवरण अद्यावधिक गर्न आयोगको आग्रह

लुम्बिनी प्रदेश सबै

लुम्बिनीका मुख्यमन्त्री आचार्यले आज विश्वासको मत लिँदै

साझा अपडेट

MENU