मन्त्री घिमिरेले गरे ‘मुसीवान पुल’ उद्घाटन, स्थानीयको वर्षौँदेखिको माग पूरा

राजेन्द्र खनाल, कपिलवस्तु | वर्षायाममा खोलामा उर्लिने पानी, वारिपारि गर्नुपर्ने जोखिम र तराईसम्म पुग्न भोग्नुपर्ने सास्ती। अर्घाखाँचीको शीतगंगा नगरपालिका–१३ मुसीवान क्षेत्रका बासिन्दाका लागि यी वर्षौँदेखिका साझा समस्या थिए। खोला तर्नुपर्ने बाध्यताले स्थानीयको दैनिकी मात्र प्रभावित पारेको थिएन, शिक्षा, स्वास्थ्य, व्यापार र रोजगारीका अवसरसम्मको पहुँचलाई पनि कठिन बनाएको थियो।
तर अब त्यो बाध्यता क्रमशः विगत बन्ने आशा पलाएको छ। कपिलवस्तुको तराई क्षेत्र र अर्घाखाँचीको पहाडी बस्तीलाई जोड्ने मुसीवान खोलामाथि मोटरेबल पुल निर्माण सम्पन्न भएसँगै स्थानीयको वर्षौँदेखिको माग पूरा भएको छ। पुल उद्घाटनसँगै स्थानीयको मुहारमा खुसी देखिएको छ भने सहज आवागमनको नयाँ ढोका खुलेको छ।
लुम्बिनी प्रदेश सरकारका सामाजिक विकासमन्त्री रामजीप्रसाद घिमिरेले आइतबार एक कार्यक्रमबीच शिलालेख अनावरण र रिबन काटेर पुलको औपचारिक उद्घाटन गरे। करिब ६ करोड रुपैयाँ लागतमा थापा इन्जिनियरिङ कन्स्ट्रक्सनले निर्माण गरेको पुलले शीतगंगाको सिमलपानी तथा मुसीवान क्षेत्रका बासिन्दालाई कपिलवस्तुसहित तराईका विभिन्न स्थानसम्म पुग्न सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। २५.६० मिटरको मोटरेबल पुल एक स्पान संख्यामा निर्माण गरिएको छ । यस अघि झोलुङ्गे पुलबाट खोला वार पार गरिरहेका स्थानीय अहिले मोटरेबल पुल बनेपछि खुसी भएका छन् ।
पहाडी भूगोल र खोलानालाले घेरिएका बस्तीका लागि सडक तथा पुल केवल यातायातका संरचना होइनन्, अवसरसम्म पुग्ने आधार पनि हुन्। विशेषगरी वर्षायाममा खोलाको बहाव बढ्दा जोखिम मोलेर आवतजावत गर्नुपर्ने अवस्थाले स्थानीयलाई सधैँ चिन्तित बनाउँदै आएको थियो।
स्थानीय ऋषीराम बि.सीका अनुसार लामो समय देखि खोलका कारण धेरै दुख भोग्दै आएका स्थानीयमा अहिले छुट्टै खुसीको आनन्द छ । उनले भने, धेरै दुख भोगियो । पुल नहुँदा बजार झर्ने गाह्रो थियो । पछि झोलुङ्गे बन्यो र केही सहज भयो । तर राम्रो बाटो थिएन । अहिले मोटरबाटो गाउँ सम्म बनेको छ । थप पुल बन्यो हामी खुसी छौँ ।
पुल निर्माणसँगै अब त्यस्तो जोखिम कम हुने विश्वास स्थानीयले गरेका छन्। तराई क्षेत्रमा रहेका बजार, अस्पताल, शैक्षिक संस्था तथा रोजगारीका अवसरसम्म पुग्न सहज हुने अपेक्षाले उनीहरूमा उत्साह थपिएको छ।
पुलले आवागमन सहज बनाउनुका साथै पहाडी क्षेत्रमा उत्पादन हुने कृषि उपजलाई तराईका बजारसम्म पु¥याउन पनि सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। उत्पादन बिक्री गर्न सहज भएपछि किसानको आम्दानी बढाउन र स्थानीय अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउन पुलले भूमिका खेल्न सक्नेछ।
पुल निर्माणको औचित्य त्यसबाट सवारीसाधन वारिपारि गराउन सकिने सुविधामा मात्रै सीमित हुँदैन। स्थानीय उत्पादनले बजार पाउने, बिरामीले समयमै उपचार पाउने, विद्यार्थीलाई विद्यालय पुग्न सहज हुने र रोजगारी खोज्ने नागरिकले अवसरसम्म पहुँच विस्तार गर्न सक्ने अवस्था सिर्जना हुनु यसको वास्तविक उपलब्धि हुनेछ।
पुल उद्घाटन कार्यक्रममा बोल्दै प्रदेशका सामाजिक विकासमन्त्री घिमिरेले जनताले दिएको विश्वासलाई जिम्मेवारीका रूपमा लिएर काम गरिरहेको बताए। ग्रामीण क्षेत्रमा सडक तथा पुल निर्माणले विकासको आधार तयार गर्ने उल्लेख गर्दै उनले यस्ता पूर्वाधारले स्थानीयको जीवनस्तर सुधार्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने बताए।
उनले अर्घाखाँची जिल्लाको विकासका लागि विनियोजित बजेट सङ्घीय सरकारले उल्लेख्य रूपमा कटौती गरेको भन्दै असन्तुष्टिसमेत व्यक्त गरे। प्रदेश सरकारको कार्यकाल धेरै नरहेको सन्दर्भ उल्लेख गर्दै उनले आगामी दिनमा विकास निर्माणको जिम्मेवारी लिनुपर्ने विषयमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी -रास्वपा) तर्फ पनि ध्यानाकर्षण गराए।

कार्यक्रममा लुम्बिनी प्रदेशसभा सदस्य विष्णु पन्थीले पहाड र तराईबीचको सम्बन्धलाई विकासका माध्यमबाट थप बलियो बनाउनुपर्ने बताए। पहाडी क्षेत्रमा उत्पादन भएका वस्तुलाई सहज रूपमा तराईका बजारसम्म पु¥याएर आम्दानीको स्रोत बलियो बनाउन सके मात्रै पुल निर्माणको वास्तविक औचित्य पुष्टि हुने उनको भनाइ थियो।
पन्थीको भनाइले पुल निर्माणपछि पूरा गर्नुपर्ने अर्को महत्त्वपूर्ण कामतर्फ पनि सङ्केत गर्छ—पूर्वाधारलाई आर्थिक अवसरसँग जोड्नु। सडक र पुल बने पनि स्थानीय उत्पादनले उचित बजार नपाउने, कृषि उपजले उचित मूल्य नपाउने र स्थानीयले रोजगारीका अवसर प्राप्त गर्न नसक्ने हो भने विकासको प्रतिफल अधुरै रहन सक्छ।
मुसीवान खोलामा पुल निर्माण हुनु स्थानीय जनप्रतिनिधिका लागि पनि महत्त्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। उद्घाटन कार्यक्रममा शीतगंगा नगरपालिका–१३ का वडाध्यक्ष दुर्गा बिसीले निर्वाचनका क्रममा स्थानीयसँग गरेका महत्त्वपूर्ण प्रतिबद्धतामध्ये पुल निर्माणको काम पूरा भएको बताए।
आफूले वडाभित्र प्रतिबद्धता जनाएका काममध्ये करिब ९५ प्रतिशत पूरा गरेको दाबी गर्दै उनले विकास निर्माणका गतिविधिलाई प्रभावकारी बनाउन स्थानीय सबैको साझा साथ आवश्यक रहेको उल्लेख गरे।
स्थानीय आवश्यकता पहिचान गरी त्यसलाई योजनामा समेट्नु र निर्माण सम्पन्न भएका पूर्वाधारको प्रभावकारी उपयोग सुनिश्चित गर्नु जनप्रतिनिधिको मुख्य जिम्मेवारी हो। पुल निर्माण सम्पन्न हुनु उपलब्धि भए पनि यसको दीर्घकालीन लाभ स्थानीयले कति प्राप्त गर्छन् भन्ने कुरा यसको उपयोग, सडक सञ्जालसँगको आबद्धता र आर्थिक गतिविधिको विस्तारमा निर्भर हुनेछ।
कार्यक्रममा लुम्बिनी प्रदेश सरकार र सङ्घीय सरकारका योजनाअन्तर्गत यस वर्ष शीतगंगा नगरपालिकामा पाँचवटा पुल निर्माण सम्पन्न भएको जानकारी दिइयो। निर्माण भएका पुलले शीतगंगा नगरपालिकाका वडा नम्बर ९, ११, १३ र १४ लाई कपिलवस्तुको तराई क्षेत्रसँग प्रत्यक्ष जोड्न सहयोग पु¥याएका छन्।
भौगोलिक रूपमा पहाडी क्षेत्रमा पर्ने शीतगंगाका बस्तीलाई तराईको सडक सञ्जालसँग जोड्नु स्थानीय विकासका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। यसले आवागमन सहज बनाउनुका साथै व्यापार, कृषि, शिक्षा, स्वास्थ्य र रोजगारीका अवसर विस्तार गर्ने सम्भावना बढाएको छ।
कार्यक्रममा शीतगंगा नगरपालिकाका प्रमुख छविलाल पौडेल, उपप्रमुख गीता भाट क्षेत्री, बाणगंगा नगरपालिका–९ का वडाध्यक्ष कमल पौडेललगायतले सम्बोधन गरेका थिए। शीतगंगा नगरपालिका–१३ का वडाध्यक्ष दुर्गा बिसीको अध्यक्षतामा सम्पन्न कार्यक्रममा विभिन्न राजनीतिक दलका प्रतिनिधि, सामाजिक अगुवा, स्थानीय बासिन्दा तथा सञ्चारकर्मीको सहभागिता थियो।
पुल बन्यो, अब अवसर जोड्नुपर्नेछ

मुसीवान खोलामाथि पुल निर्माण हुनु एउटा भौतिक संरचना थपिनु मात्रै होइन, पहाड र तराईबीचको सम्बन्धलाई व्यवहारमा जोड्ने प्रयास पनि हो। वर्षौँदेखि सहज यात्राको प्रतीक्षामा रहेका स्थानीयका लागि पुलले आशा जगाएको छ। अब त्यो आशालाई वास्तविक उपलब्धिमा बदल्ने जिम्मेवारी स्थानीय सरकार, प्रदेश सरकार, सङ्घीय सरकार र समुदाय सबैको हो।

पुलबाट सहज आवागमनसँगै स्थानीय उत्पादनको बजारीकरण, कृषि तथा व्यावसायिक गतिविधिको विस्तार र शिक्षा तथा स्वास्थ्य सेवामा पहुँच सुधार हुन सके यसको प्रभाव दीर्घकालीन हुनेछ। पुललाई जोड्ने सडकको अवस्था सुधार्ने, नियमित मर्मतसम्भार गर्ने र स्थानीय उत्पादनलाई बजारसम्म पु¥याउने व्यवस्था मिलाउनु पनि उत्तिकै आवश्यक छ।

वर्षौँको माग पूरा भएर पुल बनेको छ। अब स्थानीयको जीवनमा परिवर्तन ल्याउने, पहाडी बस्तीको आर्थिक सम्भावना उजागर गर्ने र दुई जिल्लाबीचको सम्बन्धलाई अझ बलियो बनाउने काम अघि बढ्नुपर्छ। मुसीवान पुलको वास्तविक सफलता त्यसबाट गुड्ने सवारीसाधनको सङ्ख्याले मात्र होइन, यसले स्थानीयको जीवनमा थप्ने सहजता, आम्दानी र अवसरले मापन गर्नेछ।