रङ र अविरमा मात्रै होली पर्व सिमित, हरायो मौलिकता

कपिलवस्तु । कपिलवस्तुसहित देशका तराईका जिल्लामा आज फागु पूर्णिमा आर्थत होली पर्व मनाइएको छ । एक आपसमा रङ दलेर खुसीयालीका साथ मनाइने होली कपिलवस्तुका बजार देखि ग्रामिण क्षेत्रमा समेत हर्षोउल्लासकासाथ मनाइएको हो ।

नयाँ पुस्ताले खासै चासो राख्न छाडेपछि तराईमा होलीको मौलिकता हराउँने अवस्थामा पुगेको छ । जोगिरा गाउने पुराना पुस्ताका अधिकांशको मृत्यु भइसकेका र केही वृद्ध अवस्थामा पुगिसकेकाले जोगीरा लोपोन्मुख हुन थालेको छ भने होली पर्व रङ र लोला प्रहार गर्नेमा मात्रै सिमित हुन पुगेको छ ।

तिथिमिति सम्झना नराख्नेका लागि पनि होली सुरु भएछ भन्ने सन्देश दिने मृदङ्ग, मजिरा, करताल, हारमोनियम र डफलाका तालमा सुनिने जोगिरा गीत एक दशकयता विस्तारै लोपोन्मुख हुँदै गएको छ ।आपसी सद्भाव, भातृत्व र उमङ्गको प्रतीकको रुपमा रहेको होली पर्वमा गीतबाटै गरिने छेडखानी, प्रेमयुक्त भाव आदानप्रदानको माध्यम पनि जोगिरा हो । होलीको मुख्य गहनाका रुपमा रहेको जोगिरा सुनिन छाडिएपछि यो पर्व अहिले रङ र अविरमा मात्र सीमित हुँदै गएको हो ।

पौराणिक कथाअनुसार सत्ययुगमा राजा हिरण्यकश्यपु ज्यादै अत्याचारी राजा भएकाले आफूलाई देवताभन्दा ठूलो हुँ भन्ने घमण्ड गर्थे । उनका छोरा प्रह्लाद भगवान् विष्णुका परमभक्त थिए । हिरण्यकश्यपुले छोरा प्रह्लादलाई विष्णु भक्तिबाट अलग गराउन होलिकासँगै आगोमा जलाउँदा होलिका डढेर भष्म भइन् भने प्रह्लादलाई केही प्रभाव परेन । सोही परम्परालाई निरन्तरता दिँदै हिन्दू समाजमा फागुण शुक्ल पूर्णिमाको रातमा होलिकाको दहन गरी हर्ष बढाइँ गर्ने परम्परा अनुसार होली पर्व मनाउने चलन रहिआएको छ ।

113