अमेरिकामा आज मध्यावधि चुनाव, ट्रम्पलाई दुवै सदनमा बहुमत जोगाउने चुनौती

अमेरिकामा आज मध्यावधि (मिडटर्म) चुनावका लागि मतदान हुँदै छ । मतदानको समय राज्यअनुसार फरक हुनेछ ।

यस निर्वाचनमा अमेरिकी संसद्को तल्लो सदन हाउस अफ रिप्रिजेन्टेटिभ्सका सबै ४३५ र माथिल्लो सदन सिनेटका ३५ सिटका लागि प्रतिस्पर्धा हुँदै छ । 

राष्ट्रपतीय निर्वाचनको दुई वर्षपछि हुने मध्यावधि चुनावमा संसद्का सदस्यसँगै केही राज्यका गभर्नर पनि चुनिन्छन् । हाल राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको रिपब्लिकन पार्टीको दुवै सदनमा बहुमत छ । तर, कुनै एक सदनमा मात्रै बहुमत गुमाए पनि ट्रम्पलाई आफ्ना नीतिअनुसारका विधेयक पारित गराउन कठिन हुनेछ ।

अमेरिकी संसद्‌मा बहुमतको गणित
अमेरिकी संसद्का दुई सदनमा बहुमतका लागि आवश्यक सिट संख्या फरक छ । सिनेटमा कुल १०० सिट छन् । हाल रिपब्लिकन पार्टीसँग ५३ र डेमोक्रेटिक पार्टीसँग ४५ सिट छन् । दुईजना स्वतन्त्र सिनेटरले डेमोक्रेटसँग सहकार्य गर्दै आएका छन् ।
 
सामान्य अवस्थामा बहुमतका लागि ५१ मत आवश्यक पर्छ । तर, दुवै दलसँग ५०–५० सिट भए उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले निर्णायक मत दिन सक्छन् ।

यसपटक सिनेटका ३५ सिटमा निर्वाचन हुँदै छ । तीमध्ये २२ सिट रिपब्लिकन र १३ सिट डेमोक्रेटिक पार्टीको नियन्त्रणमा छन् । सिनेटमा बहुमत हासिल गर्न डेमोक्रेटहरूले कम्तीमा चार सिटको खुद लाभ लिनुपर्नेछ । हाउस अफ रिप्रिजेन्टेटिभ्समा कुल ४३५ सिट छन् । बहुमतका लागि कम्तीमा २१८ सिट आवश्यक पर्छ । यसपटक सबै ४३५ सिटमा निर्वाचन हुँदै छ । २१८ वा सोभन्दा बढी सिट जित्ने दलले तल्लो सदनमा बहुमत कायम गर्नेछ ।

रिपब्लिकन पार्टीको लक्ष्य दुवै सदनमा आफ्नो बहुमत जोगाउनु हुनेछ । डेमोक्रेटहरू दुवै सदनमा बहुमत हासिल गर्ने प्रयासमा छन् ।

मध्यावधि चुनावका चार प्रमुख मुद्दा
इरान युद्ध र महँगी
इरान युद्धपछि अमेरिकामा डिजेलको मूल्य ७० प्रतिशत र पेट्रोलको मूल्य ५० प्रतिशतसम्म बढेको दाबी गरिएको छ । ट्रम्पको अनुमोदन दर घटेर ३१ प्रतिशतमा पुगेको बताइएको छ । 

इन्धनको मूल्यवृद्धि रिपब्लिकन पार्टीका लागि चुनावी चुनौती बनेको छ । रुसबाट तीन लाख मेट्रिकटनभन्दा बढी डिजेल खरिद गर्ने निर्णयलाई लिएर पनि ट्रम्पको आलोचना भइरहेको छ ।

आप्रवासन र देश निकाला
ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालको पहिलो १८ महिनामा करिब नौ लाख ८० हजार मानिसलाई देश निकाला गरिएको छ । मेक्सिकोसँगको सीमामा अवैध प्रवेश ९५ प्रतिशतले घटेको दाबी गरिएको छ ।
तर, धरपकडका क्रममा आपराधिक अभिलेख नभएका व्यक्तिलाई समेत देश निकाला गरिएको भन्दै विरोध भइरहेको छ । डेमोक्रेटहरूको आरोपमा यसले परिवारहरू छुट्टिने अवस्था सिर्जना गरेको छ भने कृषि र निर्माणजस्ता क्षेत्रमा श्रमिक अभाव हुन सक्छ ।

भन्सार महसुल र रोजगारी 
ट्रम्पले भन्सार महसुल (ट्यारिफ)मार्फत अमेरिकी कम्पनी र रोजगारीलाई फाइदा पुर्‍याउने प्रतिबद्धता जनाएका थिए । तर, ट्यारिफका कारण गाडी, इलेक्ट्रोनिक्स, कपडा र निर्माण सामग्रीको मूल्य १२ देखि १८ प्रतिशतसम्म बढेको दाबी गरिएको छ ।

यसले अमेरिकी परिवारको खर्च बढाएको र अन्य देशले लगाएका प्रतिशोधात्मक महसुलका कारण अमेरिकी किसानको भटमास तथा मकैको व्यापार प्रभावित भएको छ ।

गर्भपतनको अधिकार र स्वास्थ्य उपचारको खर्च
केएफएफको सर्वेक्षणअनुसार, ६८ प्रतिशत महिला मतदाता र १८ देखि २९ वर्ष उमेर समूहका ७४ प्रतिशत युवाका लागि गर्भपतनको अधिकार महत्वपूर्ण चुनावी मुद्दा बनेको छ । 

डेमोक्रेटहरू महिलालाई देशभर गर्भपतनको कानुनी अधिकार सुनिश्चित गर्न चाहन्छन् भने रिपब्लिकनहरू यसबारे निर्णय गर्ने अधिकार राज्यहरूलाई दिनुपर्ने पक्षमा छन् ।

अर्कोतर्फ, ओबामाकेयरअन्तर्गत करिब दुई करोड १३ लाख मानिसले स्वास्थ्य बिमा सुविधा लिइरहेका छन् । सरकारी अनुदान घट्दा बीमाको खर्च बढ्न सक्ने विषय पनि चुनावी बहसमा छ ।

सिनेटका पाँच प्रतिस्पर्धात्मक सिट
रिपब्लिकन केन पाक्सटन र डेमोक्रेट जेम्स टालारिकोबीच टेक्ससमा प्रतिस्पर्धा छ । अक्टोबरका दुई सर्वेक्षणमा दुवैले ४९–४९ प्रतिशत समर्थन पाएका थिए भने अर्को सर्वेक्षणमा टालारिको ३.८ प्रतिशत अंकले अगाडि देखिएका थिए ।

रिपब्लिकन जोन हस्टेड र डेमोक्रेट शेरोड ब्राउनबीच २. ओहायोमा प्रतिस्पर्धा छ । सर्वेक्षणहरूमा ब्राउन चारदेखि ६ प्रतिशत अंकले अगाडि देखिएका छन् । रिपब्लिकनका लागि सिनेटको बहुमत जोगाउन यो सिट महत्वपूर्ण छ ।

नर्थ क्यारोलाइनामा डेमोक्रेट रोय कूपरले सर्वेक्षणमा ५२ प्रतिशत समर्थन पाएका छन् भने रिपब्लिकन माइकल वाट्लेले ३९ प्रतिशत । यसअनुसार कूपर १३ प्रतिशत अंकले अगाडि छन् ।

मिचिगनमा डेमोक्रेट अब्दुल अल–सईदले रिपब्लिकन माइक रोजर्सविरुद्ध सामान्य अग्रता बनाएका छन् । सर्वेक्षणमा अल–सईदले ५० र रोजर्सले ४८ प्रतिशत समर्थन पाएका छन् ।

मेन राज्यमा डेमोक्रेट ट्रोय ज्याक्सनले ४९ प्रतिशत समर्थन पाउँदा रिपब्लिकन सिनेटर सुसान कोलिन्सले ४७ प्रतिशत पाएकी छन् ।